SAI LỆCH THỰC TẾ SO VỚI HỢP ĐỒNG
12/05/2026
trình tự giải quyết tranh chấp hợp đồng do sai lệch thực tế so với hợp đồng
i. căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015:
- Điều 385: Nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng.
- Điều 388: Sửa đổi, bổ sung hợp đồng.
- Điều 401: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng.
- Luật Thương mại 2005 (nếu hợp đồng thương mại):
- Điều 301: Thực hiện hợp đồng đúng như thỏa thuận.
- Điều 302: Trường hợp sai lệch thực tế so với hợp đồng.
- Nghị quyết số 04/2017/NQ-CP hướng dẫn giải quyết tranh chấp hợp đồng dân sự, thương mại.
ii. trình tự giải quyết tranh chấp
bước 1: rà soát hợp đồng và thực tế
- kiểm tra các điều khoản của hợp đồng liên quan đến nghĩa vụ, sản phẩm/dịch vụ, chất lượng, số lượng, tiến độ, quyền và nghĩa vụ của các bên.
- xác định rõ sai lệch thực tế so với hợp đồng: loại sai lệch (về số lượng, chất lượng, tiến độ, giá cả, điều kiện giao nhận).
- lưu giữ bằng chứng chứng minh sai lệch: biên bản nghiệm thu, biên bản giao nhận, email, tin nhắn, hình ảnh, video.
bước 2: thông báo bằng văn bản cho bên vi phạm
- gửi thông báo hoặc yêu cầu bằng văn bản về việc sai lệch thực tế, yêu cầu khắc phục.
- căn cứ pháp lý: Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015, Điều 302 Luật Thương mại 2005.
- nội dung thông báo nên bao gồm:
- mô tả cụ thể sai lệch thực tế so với hợp đồng;
- yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng hoặc bồi thường;
- thời hạn phản hồi và khắc phục (thường 7–15 ngày tùy mức độ).
bước 3: thương lượng, hòa giải
- các bên thương lượng trực tiếp hoặc qua đại diện pháp lý để tìm giải pháp: sửa đổi hợp đồng, giảm giá, bồi thường thiệt hại, thay thế sản phẩm/dịch vụ.
- ghi nhận kết quả bằng biên bản có chữ ký của các bên.
- căn cứ pháp lý: Điều 388, Điều 409 Bộ luật Dân sự 2015.
bước 4: nhờ trung gian hòa giải (nếu thương lượng thất bại)
- có thể nhờ tổ chức hòa giải dân sự, phòng công chứng, hoặc trung tâm trọng tài thương mại.
- căn cứ pháp lý: Luật Trọng tài thương mại 2010, Luật Hòa giải ở cơ sở 2013.
bước 5: khởi kiện tại tòa án
- nếu hòa giải thất bại, bên bị thiệt hại có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi bị đơn cư trú hoặc nơi thực hiện hợp đồng.
- hồ sơ khởi kiện bao gồm:
- đơn khởi kiện (ghi rõ sai lệch thực tế, thiệt hại);
- hợp đồng gốc và các phụ lục;
- bằng chứng sai lệch thực tế;
- biên bản thương lượng/hòa giải (nếu có).
- căn cứ pháp lý: Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 189–197.
bước 6: Tòa án giải quyết
- tòa án xem xét chứng cứ, đánh giá mức độ vi phạm hợp đồng, quyết định buộc thực hiện hợp đồng, bồi thường thiệt hại hoặc hủy hợp đồng.
- thi hành án theo quyết định của tòa án nếu bên vi phạm không tự nguyện thực hiện.
- căn cứ pháp lý: Bộ luật Dân sự 2015, Điều 401; Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Chương XV.
iii. lưu ý thực tiễn
- Tất cả văn bản nên ghi rõ ngày tháng, địa điểm, tên các bên, chữ ký và đóng dấu (nếu có).
- Giữ nguyên hiện trạng sai lệch để làm bằng chứng (không tự ý tiêu hủy hoặc sửa đổi).
- Trong trường hợp hợp đồng quốc tế, cần đối chiếu với Luật thương mại quốc tế và điều ước quốc tế liên quan.





