MUA BÁN GIẤY VIẾT TAY KO CÔNG CHỨNG

RỦI RO KHI MUA ĐẤT BẰNG GIẤY VIẾT TAY KHÔNG CÔNG CHỨNG

Việc mua bán đất bằng giấy viết tay không công chứng, chứng thực là giao dịch có rủi ro pháp lý rất lớn. Trong nhiều trường hợp, người mua đã giao đủ tiền nhưng vẫn không được pháp luật công nhận quyền sử dụng đất.

1. Các rủi ro pháp lý thường gặp

• Không sang tên được sổ đỏ.
• Hợp đồng có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu.
• Người bán có thể bán tiếp cho người khác.
• Đất đang tranh chấp, quy hoạch hoặc bị kê biên nhưng người mua không biết.
• Khi xảy ra tranh chấp, rất khó chứng minh quyền lợi.
• Có nguy cơ mất cả đất lẫn tiền nếu bên bán không hợp tác.

---

PHÁP LUẬT CÓ CÔNG NHẬN GIẤY VIẾT TAY KHÔNG?

1. Nguyên tắc chung: KHÔNG ĐƯỢC CÔNG NHẬN nếu không công chứng/chứng thực

Theo khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định:

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp đặc biệt theo luật định.

Ngoài ra, Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

• Giao dịch dân sự muốn có hiệu lực phải đáp ứng điều kiện về:
  • chủ thể;
  • sự tự nguyện;
  • nội dung hợp pháp;
  • và hình thức nếu pháp luật bắt buộc.

Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 tiếp tục quy định:

Trường hợp pháp luật yêu cầu hợp đồng phải công chứng, chứng thực thì bắt buộc phải tuân thủ.

=> Vì vậy, mua bán đất bằng giấy tay không công chứng thường bị xem là vi phạm điều kiện về hình thức và có thể bị tuyên vô hiệu.

---

TRƯỜNG HỢP VẪN CÓ THỂ ĐƯỢC TÒA ÁN CÔNG NHẬN

Theo Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015:

Nếu giao dịch bằng văn bản nhưng chưa công chứng/chứng thực mà các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ thì Tòa án có thể công nhận hiệu lực của giao dịch.

Ví dụ:

• Người mua đã trả gần hết tiền;
• Đã nhận đất và sử dụng ổn định;
• Có giấy tờ, nhân chứng, biên nhận rõ ràng;

thì Tòa án có thể xem xét công nhận giao dịch.

Tuy nhiên:

• Không phải trường hợp nào cũng được công nhận;
• Người mua vẫn phải khởi kiện ra Tòa;
• Mất nhiều thời gian, chi phí và rủi ro thắng kiện không chắc chắn.

---

MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP GIẤY VIẾT TAY ĐƯỢC CÔNG NHẬN TRONG THỰC TẾ

Một số giao dịch giấy tay cũ trước ngày pháp luật bắt buộc công chứng hoặc giao dịch diễn ra từ nhiều năm trước, sử dụng đất ổn định, không tranh chấp có thể được xem xét cấp sổ theo quy định chuyển tiếp của pháp luật đất đai.

Nhưng đây là trường hợp đặc biệt, không phải cứ có giấy viết tay là được công nhận.

---

KẾT LUẬN

• Mua đất bằng giấy viết tay không công chứng là giao dịch rất rủi ro.
• Theo pháp luật hiện hành, hợp đồng chuyển nhượng đất phải được công chứng hoặc chứng thực mới đảm bảo giá trị pháp lý.
• Giấy viết tay chỉ có thể được Tòa án xem xét công nhận trong một số trường hợp đặc biệt theo Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015.

CĂN CỨ PHÁP LÝ QUAN TRỌNG

• Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 — Điều kiện có hiệu lực giao dịch dân sự.
• Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 — Quy định về hình thức giao dịch.
• Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 — Giao dịch vô hiệu do không đúng hình thức.
• Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 — Bắt buộc công chứng/chứng thực hợp đồng chuyển nhượng đất.